છેલ્લા બે વર્ષમાં તુર્કી પહેલાથી જ તૂટી રહેલા ચલણ અને ફુગાવાથી પીડાઈ રહ્યું છે.

2020 માં, એક નવી મહામારીએ તુર્કીને બીજો ફટકો આપ્યો, જેનાથી તે તળિયા વગરની મંદીમાં ધકેલાઈ ગયું. તુર્કીનું ચલણ, લીરા, રેકોર્ડ ગતિએ તૂટી રહ્યું છે અને તેનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર તળિયે પહોંચી રહ્યો છે.
આ કિસ્સામાં, તુર્કીએ "વેપાર સંરક્ષણ" નામની એક મોટી લાકડી ઉભી કરી છે.

મંદી

તુર્કીનું અર્થતંત્ર 2018 ના બીજા ભાગથી લાંબા ગાળાની મંદીમાં છે, 2020 માં નવા તાજનો ઉલ્લેખ તો કરવો જ રહ્યો નહીં જે તેની નાજુક અર્થવ્યવસ્થાને વધુ ખરાબ કરશે.

સપ્ટેમ્બર 2020 માં, મૂડીઝે તુર્કીના સોવરેન ક્રેડિટ રેટિંગને B1 થી ડાઉનગ્રેડ કરીને B2 (બંને જંક) કર્યું, જેમાં ચુકવણી સંતુલનના જોખમો, અર્થતંત્ર માટે માળખાકીય પડકારો અને દેશના ઘટતા વિદેશી વિનિમય ભંડારના પરિણામે નાણાકીય પરપોટાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો.

2020 ના ત્રીજા ક્વાર્ટર સુધીમાં, તુર્કીના અર્થતંત્રમાં રિકવરીનો ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો. જોકે, તુર્કી સ્ટેટિસ્ટિક્સ ઓફિસ (TUIK) ના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, ડિસેમ્બર 2020 માં તુર્કીમાં ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક નવેમ્બરથી 1.25% અને 2019 ના સમાન સમયગાળાથી 14.6% વધ્યો.

2019 ના સમાન સમયગાળાની તુલનામાં, વિવિધ માલ અને સેવાઓ, પરિવહન, ખાદ્ય અને બિન-આલ્કોહોલિક પીણાંના ભાવમાં અનુક્રમે 28.12%, 21.12% અને 20.61% નો સૌથી મોટો વધારો જોવા મળ્યો.
ટ્વિટર પર એક તુર્કી પુરુષનો ફોટો વાયરલ થઈ રહ્યો છે જેમાં તે પોતાના ઘૂંટણ પર બેસીને પોતાના ક્રશને સગાઈની વીંટીને બદલે રસોઈ તેલની ડોલ આપી રહ્યો છે.

તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ, રેસેપ તૈયપ એર્દોગન, વિદેશ નીતિના મામલે કડક રહ્યા છે પરંતુ સ્થાનિક અર્થતંત્રના મામલે નબળા છે.

ડિસેમ્બરના મધ્યમાં, શ્રી એર્દોગને આગામી ત્રણ મહિનામાં નાના અને મધ્યમ કદના વ્યવસાયો અને વેપારીઓને મદદ કરવા માટે બચાવ પેકેજોની જાહેરાત કરી હતી. પરંતુ અર્થશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે બચાવ પગલાં ખૂબ મોડા અને ખૂબ નાના છે જે તુર્કીના ક્ષતિગ્રસ્ત અર્થતંત્રને મોટો ફટકો પહોંચાડવા માટે ખૂબ જ મોડા છે.

તાજેતરના મેટ્રોપોલ ​​રિપોર્ટ મુજબ, 25 ટકા ટર્કિશ ઉત્તરદાતાઓ કહે છે કે તેમને મૂળભૂત જરૂરિયાતો પણ મળતી નથી. તુર્કીના આંકડા કાર્યાલય અનુસાર, ડિસેમ્બરમાં આર્થિક ભાવના ઘટીને 86.4 પોઈન્ટ થઈ ગઈ જે નવેમ્બરમાં 89.5 પોઈન્ટ હતી. 100 થી નીચેનો કોઈપણ સ્કોર સમાજના નિરાશાવાદી મૂડને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

હવે એર્દોગને, જેમણે પોતાના મિત્ર ટ્રમ્પનો ટેકો ગુમાવ્યો છે, તેમણે યુરોપિયન યુનિયનને એક નવો રસ્તો ઓફર કર્યો છે, ફ્રેન્ચ રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનને પત્ર લખીને અને બ્લોક સાથેના સંબંધો ધીમે ધીમે સુધારવાની આશામાં એક વિડિઓ મીટિંગનું આયોજન કર્યું છે.

જોકે, અલ જઝીરાના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, તુર્કીમાં "નાગરિક અશાંતિ" થઈ રહી છે, અને વિરોધી પક્ષો તુર્કીમાં બગડતી આર્થિક પરિસ્થિતિના બહાના હેઠળ "બળવો" ની યોજના બનાવી રહ્યા છે અને વહેલી રાષ્ટ્રપતિ અને સંસદીય ચૂંટણીઓ માટે હાકલ કરી રહ્યા છે. તુર્કીના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન અહમેત દાવુતોગ્લુએ ચેતવણી આપી છે કે તાજેતરના અનેક ધમકીઓ અને બળવાને ઉશ્કેરવાના પ્રયાસોને પગલે રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગનની સ્થિતિ અસ્થિર હોઈ શકે છે, અને દેશ બીજા લશ્કરી બળવાના જોખમનો સામનો કરી શકે છે.

૧૫ જુલાઈ, ૨૦૧૬ ના રોજ થયેલા નિષ્ફળ લશ્કરી બળવા પછી, જેમાં ટેન્કોને શેરીઓમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા, એર્દોગને નિર્ણાયક પગલાં લીધાં અને સેનામાં "શુદ્ધિકરણ" હાથ ધર્યું.

ચલણનું પતન

2020 માં વિશ્વની સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરતી ચલણોમાં ટર્કિશ લીરાનું નામ હોવું જોઈએ - વર્ષની શરૂઆતમાં ડોલર સામે 5.94 થી ડિસેમ્બરમાં લગભગ 7.5 સુધી, જે વર્ષ માટે 25 ટકાનો ઘટાડો છે, જે તેને બ્રાઝિલ પછી સૌથી ખરાબ ઉભરતું બજાર બનાવે છે. નવેમ્બર 2020 ની શરૂઆતમાં, ટર્કિશ લીરાનું મૂલ્ય ડોલર સામે 8.5 લીરાના સર્વકાલીન નીચા સ્તરે આવી ગયું.

આ સતત આઠમું વર્ષ હતું જ્યારે લીરામાં ઘટાડો થયો હતો, જેમાં મોટાભાગના વાર્ષિક ઘટાડા 10% થી વધુ હતા. 2 જાન્યુઆરી, 2012 ના રોજ, લીરા યુએસ ડોલર સામે 1.8944 પર ટ્રેડ થતો હતો; પરંતુ 31 ડિસેમ્બર, 2020 ના રોજ, યુએસ ડોલર સામે લીરાનો વિનિમય દર ઘટીને 7.4392 થઈ ગયો હતો, જે આઠ વર્ષમાં 300% થી વધુનો ઘટાડો દર્શાવે છે.

આપણે જેઓ વિદેશી વેપાર કરીએ છીએ તે જાણવું જોઈએ કે જ્યારે કોઈ દેશનું ચલણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે, ત્યારે આયાતનો ખર્ચ તે મુજબ વધશે. એ કહેવું મુશ્કેલ છે કે તુર્કીના આયાતકારો હજુ પણ તુર્કી લીરાના ઘટાડાને સહન કરી શકે છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં, કેટલાક તુર્કી વેપારીઓ વેપાર સ્થગિત કરવાનું પસંદ કરી શકે છે, અથવા તો બેલેન્સ પેમેન્ટ ચુકવણીઓ સ્થગિત કરી શકે છે અને માલ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરી શકે છે.

ચલણ બજારોમાં હસ્તક્ષેપ કરવા માટે, તુર્કીએ તેના વિદેશી વિનિમય ભંડારને લગભગ ખતમ કરી દીધું છે. પરંતુ પરિણામે, લીરાનું અવમૂલ્યન ચાલુ રહ્યું છે, જેની વ્યવહારિક અસર મર્યાદિત છે.

ચલણ સંકટનો સામનો કરી રહેલા તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને લોકોને "આર્થિક દુશ્મનો" સામે "રાષ્ટ્રીય યુદ્ધ" શરૂ કરવા માટે લીરા ખરીદવા હાકલ કરી છે. "જો કોઈના ઓશિકા નીચે ડોલર, યુરો કે સોનું હોય, તો બેંકમાં જાઓ અને તેને તુર્કી લીરામાં બદલો." આ એક રાષ્ટ્રીય યુદ્ધ છે, "એર્દોગને કહ્યું." આપણે આર્થિક યુદ્ધ હારશું નહીં."

પરંતુ આ એવો સમય છે જ્યારે લોકો હેજ તરીકે સોનું ખરીદવાનું વલણ ધરાવે છે - તુર્કીઓ રેકોર્ડ ગતિએ સોનાની ખરીદી કરી રહ્યા છે. જ્યારે સોનું સતત ત્રણ મહિનાથી ઘટી રહ્યું છે, તે 2020 થી હજુ પણ લગભગ 19% ઉપર છે.
વેપાર સંરક્ષણ

આમ, ઘરે મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા અને વિદેશમાં આક્રમણ કરનારા તુર્કીએ "વેપાર સંરક્ષણ" ની મોટી લાકડી ઉભી કરી.

2021 હમણાં જ શરૂ થયું છે, અને તુર્કીએ પહેલાથી જ ઘણા કેસોને બહાર ફેંકી દીધા છે:

હકીકતમાં, તુર્કી એક એવો દેશ છે જેણે ભૂતકાળમાં ચીની ઉત્પાદનો સામે ઘણી વેપાર ઉપાય તપાસ શરૂ કરી છે. 2020 માં, તુર્કી તપાસ શરૂ કરવાનું ચાલુ રાખશે અને કેટલાક ઉત્પાદનો પર ટેરિફ લાદશે.

ખાસ કરીને એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે તુર્કી કસ્ટમ્સની જોગવાઈઓ એક અદ્ભુત કાર્ય કરે છે, જ્યારે માલ બંદર પર પરત કરવામાં આવે છે, ત્યારે માલ મોકલનાર લેખિતમાં સંમત થાય છે અને "સૂચના પ્રાપ્ત કરવાનો ઇનકાર કરે છે" દર્શાવે છે, માલને તુર્કી બંદરોમાં સંપત્તિ તરીકે મોકલ્યા પછી, લાંબા ગાળાના બંદર અથવા માનવરહિત માલના નિષ્કર્ષણ માટે તુર્કી, કસ્ટમ્સ માલિકની પ્રક્રિયા વિના રહેશે, માલની હરાજી કરવાનો અધિકાર ધરાવે છે, આ સમયે પ્રથમ ખરીદનાર માટે આયાતકાર.

તુર્કીના કસ્ટમ્સની કેટલીક જોગવાઈઓનો ઉપયોગ ઘણા વર્ષોથી અનિચ્છનીય સ્થાનિક ખરીદદારો દ્વારા કરવામાં આવે છે, અને જો નિકાસકારો સાવચેત નહીં રહે, તો તેઓ ખૂબ જ નિષ્ક્રિય સ્થિતિમાં હશે.
તેથી, કૃપા કરીને તુર્કીમાં તાજેતરના નિકાસ માટે ચૂકવણીની સુરક્ષા પર ધ્યાન આપો!